เคลือบลามิเนตงานพิมพ์คืออะไร และงานไหนขาดมันไม่ได้

มีคำถามหนึ่งที่ลูกค้าถามเราบ่อยตอนเทียบใบเสนอราคา ทำไมงานพิมพ์หน้าตาเหมือนกันสองเจ้า เจ้าหนึ่งแพงกว่าเพราะมีคำว่าเคลือบลามิเนต แล้วมันจำเป็นจริงไหมหรือเป็นแค่ค่าใช้จ่ายที่บวกเพิ่มเข้ามา

พูดสั้นที่สุดลามิเนตคือชั้นฟิล์มใสที่เคลือบทับหน้างานพิมพ์ ทำหน้าที่กัน UV กันรอยขีดข่วนและกันความชื้น จึงช่วยยืดอายุงานพิมพ์ให้อยู่ทนขึ้นโดยเฉพาะงานกลางแจ้งที่เจอแดดเจอฝนทุกวัน ผิวเคลือบมีทั้งเงา ด้าน และกึ่งเงา เลือกตามลักษณะงานและการใช้งานจริง ไม่ใช่แค่เรื่องความสวย

บทความนี้เราเล่าจากมุมคนคุมการผลิตว่าลามิเนตทำอะไรบ้าง มีกี่แบบ และงานไหนที่ขาดมันไม่ได้จริงๆ

ลามิเนตคืออะไร และทำไมงานพิมพ์ถึงต้องมี

ลามิเนตคือฟิล์มใสบางที่เคลือบทับหน้างานพิมพ์หลังพิมพ์เสร็จ พูดให้เห็นภาพคือมันเป็นเสื้อเกราะใสที่คลุมหมึกและวัสดุไว้อีกชั้นหนึ่ง หมึกที่พิมพ์ลงไปต่อให้ดีแค่ไหนก็ยังเปราะต่อแสง UV รอยขูดและความชื้น การเคลือบลามิเนตคือการย้ายความเสี่ยงเหล่านี้ไปไว้ที่ชั้นฟิล์มแทนที่จะให้หมึกรับเอง

เรื่องอายุงานเราเขียนละเอียดไว้แล้วว่าเมืองไทยอยู่ใน UV Zone 3 ที่แดดแรงที่สุด งานกลางแจ้งจึงเสื่อมเร็วกว่าตัวเลขในโบรชัวร์เมืองนอก และทำไม วัสดุเกรดเดียวกันยังให้ผลงานไม่เท่ากัน ลามิเนตคือหนึ่งในตัวแปรเงียบๆ ที่ทำให้สองงานนั้นอายุต่างกันได้หลายเท่า

ลามิเนตทำหน้าที่อะไรจริงๆ

หน้าที่แรกคือกันแสง UV และชะลอการซีดของสี ลามิเนตทำตัวเหมือนครีมกันแดดให้หมึก ช่วยให้สีคงความสดได้นานขึ้นเมื่อต้องตากแดดทุกวัน

หน้าที่ที่สองคือกันรอยขูดและการเสียดสี งานที่คนเดินผ่านหรือของครูดบ่อยๆ เช่นพื้นหรือผนังทางเดิน ชั้นลามิเนตจะรับรอยแทนหน้าหมึก

หน้าที่ที่สามคือกันน้ำและสารเคมี งานที่ต้องเช็ดทำความสะอาดบ่อยหรือเจอฝนเจอน้ำยา ลามิเนตช่วยไม่ให้น้ำซึมเข้าไปทำให้หมึกบวมหรือลอก

หน้าที่ที่สี่คือกันการขีดเขียนและคราบ งานกลางแจ้งในเมืองมีความเสี่ยงโดน graffiti ปัจจุบันมีลามิเนตแบบ anti-graffiti โดยเฉพาะ เช่นรุ่น 3M 8588G ที่เช็ดสีสเปรย์ออกได้โดยไม่ทำให้งานเสีย

ผิวลามิเนตมีแบบไหนบ้าง เลือกตามการใช้งาน

ลามิเนตไม่ได้มีแค่ใสเงา แต่มีหลายผิวที่ให้อารมณ์งานและฟังก์ชันต่างกัน เลือกผิดผิวงานสวยน้อยลงหรือใช้งานไม่ตรงจุด

ลามิเนตต้องจับคู่กับวัสดุให้ถูก

จุดที่หลายคนมองข้ามคือลามิเนตกับฟิล์มต้องเข้าคู่กันทางเทคนิค ลามิเนตแบบ cast ใช้เคลือบได้ทั้งฟิล์ม cast และ calendered ส่วนลามิเนตแบบ calendered ควรใช้กับฟิล์ม calendered เท่านั้น

เหตุผลคือฟิล์ม calendered มีแรงเค้นในตัวที่อยากหดกลับเมื่อเจอความร้อน ถ้าเอาลามิเนต calendered ไปเคลือบฟิล์ม cast บางๆ ที่ยืดเข้าโค้ง สองชั้นจะดึงกันจนงานหดหรือล่อนได้ การเลือกเกรดฟิล์มให้เหมาะกับงานเราอธิบายไว้ใน ฟิล์มหุ้มรถ 3M รุ่นไหนเหมาะกับงานแบบไหน

งานแบบไหนที่ขาดลามิเนตไม่ได้

งานกลางแจ้งทุกชนิดคือกลุ่มแรก แดดและฝนเมืองไทยรุนแรงพอที่จะทำให้งานไม่เคลือบซีดและกรอบเร็ว งานอย่าง สติกเกอร์ติดตึก building wrap ที่อยู่บนตึกหลายปีจึงต้องมีชั้นปกป้องเสมอ

งานหุ้มรถเป็นกลุ่มที่สอง รถวิ่งเจอแดดเจอฝุ่นเจอการล้างทุกวัน ลามิเนตช่วยให้สีอยู่ทนและลอกออกตอนจบงานได้สะอาดกว่า

งานพื้นเป็นกลุ่มที่สามและสำคัญเรื่องความปลอดภัย floor graphic ต้องใช้ลามิเนตกันลื่นที่มีค่า slip rating เช่นระดับ R10 ตามมาตรฐาน DIN 51130 ไม่ใช่ลามิเนตเงาธรรมดาที่ลื่นเมื่อโดนน้ำ

กลุ่มสุดท้ายคืองานที่คนสัมผัสบ่อยหรือเสี่ยงโดนขีดเขียน เช่นป้ายในที่สาธารณะ ลามิเนตช่วยให้เช็ดทำความสะอาดและดูแลระยะยาวได้ง่ายขึ้น

หมึกดีอย่างเดียวยังไม่พอ

หลายคนเข้าใจว่าถ้าใช้หมึกทนแดดก็ไม่ต้องเคลือบแล้ว จริงอยู่ว่าชนิดหมึกมีผลต่ออายุงานซึ่งเราเทียบไว้ใน หมึก UV กับ Solvent ต่างกันอย่างไร แต่หมึกดูแลเรื่องสี ส่วนลามิเนตดูแลเรื่องผิวและการกระแทกจากภายนอก สองอย่างนี้ทำคนละหน้าที่ งานกลางแจ้งที่อยากอยู่ยาวจึงต้องมีทั้งคู่

แล้วเมื่อไหร่ที่ไม่ต้องเคลือบ

ไม่ใช่ทุกงานที่คุ้มกับการเคลือบ งานในร่มที่ใช้ระยะสั้นเช่นป้ายอีเวนต์ที่ใช้ไม่กี่วัน หรือสติกเกอร์โปรโมชันที่เปลี่ยนตามเดือน การเคลือบอาจเป็นต้นทุนที่ไม่จำเป็น สิ่งที่เราแนะนำคือบอกทีมผลิตตั้งแต่ต้นว่างานนี้อยู่กลางแจ้งหรือในร่ม ใช้สั้นหรือยาว แล้วให้ลามิเนตเป็นการตัดสินใจที่มีเหตุผล ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่บวกมาแบบไม่รู้ว่าได้อะไร

งานที่เข้าเงื่อนไข 3M MCS Warranty มักกำหนดคู่ฟิล์มและลามิเนตที่ต้องใช้ด้วยกัน เพราะการรับประกันมองทั้งระบบไม่ใช่แค่หมึกหรือฟิล์มชิ้นเดียว

คำถามที่เจอบ่อยเรื่องการเคลือบลามิเนต

งานพิมพ์ทุกชิ้นต้องเคลือบลามิเนตไหม

ไม่จำเป็นทุกชิ้น งานกลางแจ้งงานหุ้มรถและงานพื้นที่ต้องอยู่ทนหลายปีควรเคลือบเสมอ ส่วนงานในร่มที่ใช้ระยะสั้นเช่นป้ายอีเวนต์หรือสติกเกอร์โปรโมชันรายเดือน การเคลือบอาจเป็นต้นทุนที่ไม่จำเป็น ขึ้นอยู่กับว่างานนั้นอยู่กลางแจ้งหรือในร่ม และใช้สั้นหรือยาว

ลามิเนตช่วยยืดอายุงานพิมพ์ได้กี่เท่า

ไม่มีตัวเลขตายตัวเพราะขึ้นกับชนิดฟิล์ม หมึก และสภาพแวดล้อมที่ใช้งาน แต่หลักการที่ยืนยันได้คือลามิเนตช่วยกัน UV กันรอยขีดข่วนและกันความชื้นให้หมึกไม่ต้องรับความเสียหายเอง งานที่เคลือบถูกระบบจึงมีแนวโน้มอยู่ทนกว่างานที่ไม่เคลือบอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะเมื่ออยู่กลางแดดเมืองไทย

ผิวเงากับผิวด้านเลือกยังไงให้ตรงงาน

ผิวเงาเหมาะกับงานโฆษณาที่อยากให้สีสดและเด้งเช่นงานหุ้มรถสีสด ผิวด้านเหมาะกับงานที่อยากลดแสงสะท้อนและดูพรีเมียมเช่นงานในออฟฟิศหรือแบรนด์หรู ถ้าอยากได้สมดุลระหว่างสองแบบและดูแลรอยนิ้วมือง่ายกว่า ผิวกึ่งเงาคือทางเลือกที่ตอบโจทย์งานทั่วไป

บทความที่เกี่ยวข้อง

• ฟิล์ม 3M อยู่ได้กี่ปีในเมืองไทย เปิดแผนที่ UV Zone

• วัสดุ 3M ม้วนเดียวกัน ทำไมผลงานถึงไม่เท่ากัน

• ฟิล์มหุ้มรถ 3M รุ่นไหนเหมาะกับงานแบบไหน

• 3M MCS Warranty คืออะไร และสำคัญแค่ไหน

ดูบริการงานพิมพ์และติดตั้งกลางแจ้งของ Prodecal

ไม่แน่ใจว่างานของคุณควรเคลือบลามิเนตแบบไหน ส่งรูปงานและบอกว่าใช้ในร่มหรือกลางแจ้งมาได้เลย ปรึกษาทีม Prodecal ได้ที่ LINE หรือโทร 02 294 4617