คำถามที่เจอบ่อยคืองานนี้ควรใช้วัสดุอะไร และคำตอบคือไม่มีวัสดุเดียวที่เหมาะกับทุกงาน งานแต่ละประเภทมีระบบที่เหมาะต่างกัน ตั้งแต่เกรดฟิล์ม ชนิดหมึก ไปจนถึงชนิดลามิเนต
คู่มือนี้รวบรวมหลักการเลือกจากมุมคนทำงาน อ้างอิงตัวเลขจากเอกสารผู้ผลิตรายใหญ่อย่าง 3M เพื่อให้เลือกได้ตรงกับงานจริง ไม่จ่ายเกินและไม่ประหยัดจนงานพัง
ฟิล์มมีสามเกรดหลัก ฟิล์มสติกเกอร์แบ่งหยาบๆ ได้สามเกรดตามวิธีผลิตและอายุงาน
หนึ่ง calendered monomeric เกรดประหยัด อยู่ราวหนึ่งถึงสามปี เหมาะกับงานแบนระยะสั้นอย่างป้ายโปรโมชั่น
สอง calendered polymeric เกรดกลาง อยู่ราวสามถึงเจ็ดปี เหมาะกับผิวแบนหรือโค้งเล็กน้อย
สาม cast เกรดสูง อยู่ได้ราวเจ็ดถึงสิบสองปี ยืดเข้าผิวโค้งซับซ้อนได้ดี ตัวอย่างจากเอกสาร 3M ฟิล์ม cast ตระกูล IJ180 ระบุอายุงานสิบปี ขณะที่ฟิล์ม calendered ขาว IJ35 ระบุหกปีภายใต้เงื่อนไขเดียวกัน อ่านต่อที่ การเลือกเกรดฟิล์มให้เหมาะกับงาน
เมื่อไหร่ต้องใช้ cast งานหุ้มรถที่มีผิวโค้งซับซ้อน มีรีเวต มีลอน หรือร่องลึก ต้องใช้ฟิล์ม cast เท่านั้น เพราะมันยืดตามผิวได้โดยไม่ดีดกลับ ส่วนฟิล์ม calendered จะแข็งกว่าและดีดกลับตามร่อง จึงเหมาะกับผิวแบนอย่างผนัง กระจก หรืองานชั่วคราว
การเลือกผิดตั้งแต่ต้นคือสาเหตุของงานพังหลายเคส เอา calendered ไปหุ้มรถเพราะถูกกว่า สุดท้ายได้งานที่ลอกล่อนในปีแรก เรื่องวัสดุไม่เท่ากันอ่านต่อที่ วัสดุ 3M ม้วนเดียวกัน ทำไมผลงานไม่เท่ากัน
ลามิเนตเลือกตามงาน และต้องแมตช์กับฟิล์ม ลามิเนตมีหลายผิวและหลายหน้าที่ แบบเงาด้านกึ่งเงาเลือกตามอารมณ์งาน แบบ anti-graffiti สำหรับผิวแบนที่เสี่ยงโดนขีดเขียนอยู่ราวห้าถึงหกปี และแบบกันลื่นที่มีค่า slip rating เช่น R9 หรือ R10 สำหรับงานพื้นซึ่งอายุสั้นระดับเดือนถึงสองปีในร่ม
จุดสำคัญที่ 3M เน้นคืออายุของงานวิ่งตามชั้นที่อ่อนที่สุดในระบบ ลามิเนตที่อยู่นานกว่าไม่ช่วยยืดอายุฟิล์มที่สั้นกว่า จึงต้องจับคู่ลามิเนต cast กับฟิล์ม cast ไม่ใช่จับมั่วๆ อ่านละเอียดที่ เคลือบลามิเนตงานพิมพ์ จำเป็นไหม
หมึกเลือกตามสภาพแวดล้อม หมึก UV ทนแดดได้ดีที่สุดและเหมาะกับงานกลางแจ้ง ส่วนหมึก eco-solvent และ latex อยู่ได้ราวสามถึงห้าปีเมื่อมีลามิเนตช่วย ส่วนหมึก latex มีข้อดีเรื่องกลิ่นและ VOC ต่ำ จึงเหมาะกับงานในอาคาร รายละเอียดอยู่ที่ หมึก UV กับ Solvent ต่างกันอย่างไร
อีกเรื่องที่ต้องจำคือตัวเลขอายุงานทั้งหมดเป็นค่าสำหรับงานติดแนวตั้ง งานติดแนวนอนหรืองานพื้นจะสั้นกว่ามาก และประเทศไทยอยู่ใน Zone 3 ที่แดดแรง อายุจึงสั้นกว่าตัวเลขในโบรชัวร์ อ่านเพิ่มที่ ฟิล์ม 3M อยู่ได้กี่ปีในเมืองไทย
ตารางสรุป เลือกระบบตามประเภทงาน ตารางนี้เป็นจุดตั้งต้นให้เห็นภาพรวม ตัวเลขอายุเป็นค่าโดยประมาณสำหรับงานแนวตั้งในแดดไทย งานจริงควรยืนยันตามหน้างานจริงอีกครั้ง
ประเภทงาน
ฟิล์มที่เหมาะ
ลามิเนต
อายุโดยประมาณ
ป้ายโปรในร่มระยะสั้น
calendered monomeric
ไม่จำเป็นหรือ monomeric
1 ถึง 3 ปี
สติกเกอร์ผนังกระจกในร่ม
polymeric หรือ cast
ตามผิวและแสง
3 ถึง 7 ปี
หุ้มรถรอบคัน
cast
cast gloss หรือ matte
5 ถึง 7 ปี
Building Wrap กลางแจ้ง
cast เกรด outdoor
cast กัน UV
5 ถึง 8 ปี
งานพื้น floor graphic
cast
anti-slip R9 หรือ R10
3 เดือนถึง 2 ปี
ตัวเลขอายุในตารางเป็นค่าอ้างอิงเพื่อให้เห็นภาพรวม งานจริงยังขึ้นกับโซนแดด มุมรับแดด และระบบวัสดุที่จับคู่กันจริง
สรุป ไม่มีวัสดุตัวไหนดีที่สุดสำหรับทุกงาน มีแต่วัสดุที่เหมาะกับงานตรงหน้า การเลือกที่ดีคือการจับคู่ฟิล์ม หมึก และลามิเนตให้เข้ากับประเภทงานและสภาพแวดล้อม ถ้าไม่แน่ใจว่างานของคุณควรใช้ระบบไหน บอกประเภทงานและอายุที่อยากได้มาให้ผู้ผลิตช่วยจับระบบให้ได้
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูบริการงานพิมพ์และติดตั้งของ Prodecal
ไม่แน่ใจว่างานของคุณควรใช้วัสดุและระบบแบบไหน บอกประเภทงานและสภาพติดตั้งมาให้เราช่วยแนะนำ ปรึกษาทีม Prodecal ได้ที่ LINE หรือโทร 02 294 4617